Gerçek Kişilerin İflası Kanunu'nun 4 Temmuz 2025 tarihli 54 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla Bulgaristan ulusal hukukundaki uzun süreli bir boşluğu doldurdu. Kanun yürürlüğe girene kadar Bulgaristan kapsamlı bir kişisel iflas rejimi olmayan tek AB üye devletiydi; bu boşluk, sürdürülemez borçları olan kişiler için ciddi sosyal ve ekonomik zorluklara yol açıyordu.
1. Yasal arka plan
Kanun, Bulgaristan'ın Ulusal Kurtarma ve Dayanıklılık Planı kapsamındaki temel yükümlülüklerinden birini yerine getirir. Adalet Bakanlığı'nın yeni bir İflas Sicili'ni faaliyete geçirdiği bir geçiş dönemi öngörülmüştür. İlgili tüm işlemler ve usul adımları bu sicile kaydedilir; iflas başvuruları ancak sicil faaliyete geçtikten sonra mümkün olmuştur.
2. Kapsam ve temel tanımlar
2.1. İflasın koşulları
En az 12 ay boyunca on aylık asgari ücreti aşan borçlarını ödeyemeyen borçlu aciz durumdadır. Temel unsur, Kanun md. 9'da tanımlanan borçlunun iyi niyetidir: malvarlığı ve geliriyle orantılı borç üstlenen ve alacaklıların zararına hareket etmeyen borçlu iyi niyetlidir. Kanun iyi niyeti ortadan kaldıran durumları sınırlı olarak sayar; bunlar arasında şunlar vardır:
- alacaklılara karşı suçlardan mahkûmiyet;
- haklı neden olmaksızın çalışmama;
- gelir beyanı yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi;
- önemli değerdeki malvarlığının karşılıksız devri;
- gelirle açıkça orantısız borçlar üstlenme;
- yanlış bilgi verme veya iflas idarecisini engelleme.
2.2. Kapsam dışı hâller
Kanun şahıs tacirlerinin, esnafın veya girişimcilerin borçlarına uygulanmaz; bunlar Ticaret Kanunu'na tabi olmaya devam eder.
3. İflas süreci
3.1. Açılış ve ön tedbirler
Süreç, borçlunun mevcut adresindeki bölge mahkemesine başvurusuyla açılır. Başvuru, istihdam, aciz ve malvarlığına ilişkin kapsamlı bilgileri, gerekli belge ve beyanları ve bir borç ödeme planını içermelidir. Mahkeme ek delil isteyebilir ve resen ihtiyati tedbirlere — haciz, takyidat veya borçluya karşı icra takiplerinin durdurulması — karar verebilir.
3.2. Sürecin açılması ve iflas idarecisi
Yasal koşullar sağlandığında mahkeme iflası ilan eder, süreci açar ve bir iflas idarecisi atar. İdareci sürecin adil yürütülmesini denetler ve iflas masası adına hareket eder. Sürecin açılmasından itibaren borçlu, temel yaşam ihtiyaçlarına yönelik cari harcamalar dışında, idarecinin onayı olmadan malvarlığını yönetme veya tasarruf etme işlemleri yapamaz. Borçluya karşı tüm yargı ve tahkim davaları durur; icra takipleri kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere sona erer.
3.3. Ödeme planı
Kilit aşama, üç yıla kadar erteleme veya taksit öngörebilen bir ödeme planının hazırlanmasıdır. Alacaklılar toplantısı planı oylar; yasal şartlar karşılanırsa mahkeme onaylar. Onaylanan plan, borçluyu ve alacakları açılış kararından önce doğmuş tüm alacaklıları bağlar.
3.4. Acizin ilanı ve malvarlığının paraya çevrilmesi
Ödeme planı onaylanmazsa mahkeme borçluyu aciz ilan eder, iflas masasını yönetme ve tasarruf etme hakkını kaldırır ve malvarlığının paraya çevrilmesine karar verir. Tüm borçlar ilan tarihinden itibaren muaccel olur. İflas masası, edinilmiş mallar rejimindekiler dahil borçlunun tüm malvarlığını kapsar; haczedilemeyen mallar, aralarında borçlunun sürekli oturduğu tek konut, bunun dışındadır.
3.5. Elde edilen paranın dağıtımı
Paraya çevirmeden sonra iflas idarecisi, Kanun md. 16'daki sıra cetveline göre alacaklılar arasında bir dağıtım tablosu hazırlar. Süreçte bildirilmeyen alacaklar ve kullanılmayan haklar sona erer.
4. İflasın sonuçları
Kanun, iyi niyetli borçlunun borçlarından kurtulması için iki ana yol öngörür: onaylanan planın ifası veya iflas masasının tükenmesi. İkinci durumda mahkeme kararı, özel olarak belirtilen borçlar — para cezaları, nafaka ve haksız fiilden doğan tazminat — dışındaki karşılanmayan alacakları sona erdirir.
Nasıl yardımcı olabiliriz
Gerçek kişilere sürecin açılma koşulları konusunda danışmanlık veriyor, başvuruyu ve ödeme planını hazırlıyor ve borçluyu mahkeme ile alacaklılar toplantısında temsil ediyoruz. Durumunuzun değerlendirilmesi için bizimle iletişime geçin.
İlgili makaleler
Sıkça sorulan sorular
- Gerçek Kişilerin İflası Kanunu neyi öngörür?
- Kanun, aşırı borçlu bir kişinin mahkeme gözetiminde iflas başvurusu yapabileceği özel bir süreç öngörür. Başarıyla tamamlandığında, malvarlığının paraya çevrilmesinden sonra ödenmeden kalan borç kısmı silinir.
- Bu Kanun kapsamında kimler iflas başvurusu yapabilir?
- Borçlarını ödeyemeyen ve yükümlülükleri malvarlığının değerini aşan gerçek kişi. Kanun, Ticaret Sicili'ne kayıtlı tacirlere uygulanmaz; onlar Ticaret Kanunu'ndaki iflas kurallarına tabidir.
- Kişisel iflasta asıl konuta ne olur?
- Asıl konut, borçlunun tek evi ise belirli bir eşiğe kadar korunabilir. Kanunun genel ilkesi, aşırı borçlu kişinin asgari konut varlığını korumaktır.
Not
Bu makale yalnızca genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat zamanla değişir; durumunuza ilişkin güncel ve bağlayıcı değerlendirme için bizimle iletişime geçin.
Bu konuda bir sorunuz mu var veya hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Danışmanlık randevusu alın