AB dışından bir emekli, emekli maaşı sayesinde Bulgaristan'da yaşayabilir. Bulgaristan Cumhuriyeti Yabancılar Kanunu md. 24, f. 1, b. 10 uyarınca Bulgaristan'da, kendi ülkesinde veya başka bir ülkede emekli maaşı hakkı olan ve yeterli geçim kaynağına sahip kişiler uzun süreli oturma izni alabilir. Süreç D tipi vize ve genellikle bir yıla kadar verilen, yenilenebilir bir oturma iznini kapsar.
Bu rehberde kimlerin başvurabileceğini, hangi belgelere ihtiyacınız olduğunu, sürecin ne kadar sürdüğünü, ailenizi nasıl getireceğinizi ve uygulamada gördüğümüz riskleri açıklıyoruz.
Bir bakışta
- Hukuki dayanak: Bulgaristan Cumhuriyeti Yabancılar Kanunu md. 24, f. 1, b. 10 (resmî metin Bulgarca).
- Kimler: Bulgar, kendi ülkesinin veya başka bir ülkenin hukukuna göre emekli maaşı hakkı olan AB dışı vatandaşlar.
- Geçim kaynağı: sosyal yardıma başvurmadan en az Bulgaristan asgari emekli maaşı (md. 24, f. 2).
- Vize: md. 15, f. 1 uyarınca uzun süreli D tipi vize.
- İzin süresi: genellikle 1 yıla kadar, yenilenebilir.
- Aile: eş ve 18 yaşından küçük çocuklar — ayrı bir aile birleşimi süreciyle.
Emekli olarak oturma iznine kimler başvurabilir?
Bu yol, şu koşulları karşılayan üçüncü ülke vatandaşları (AB, AEA ve İsviçre dışı) içindir:
- Bulgaristan'ın, menşe ülkesinin veya başka bir ülkenin hukukuna göre emekli maaşı hakkı kazanmış;
- Bulgaristan'da yeterli geçim kaynağına sahip;
- temin edilmiş konutu ve Bulgaristan'da geçerli sağlık sigortası olan;
- bu amaçla verilmiş D tipi vizeye sahip olanlar.
Bulgaristan'da çalışmanız, yatırım yapmanız veya şirket kurmanız gerekmez. AB vatandaşlarının bu yola ihtiyacı yoktur; AB vatandaşlarına yönelik basitleştirilmiş usulle kayıt olurlar.
Şartlar nelerdir?
1. Emekli maaşının kanıtı
Yetkili emeklilik kurumundan hakkınızı ve maaş tutarını teyit eden resmî bir belge sunarsınız. Yabancı belgeler tasdik veya apostil ile onaylanmalı ve Bulgarcaya çevrilmelidir.
2. Bulgar banka hesabı
Emekli maaşınızın yatırılabileceği bir hesabınız olduğunu teyit eden bir Bulgar bankası belgesine ihtiyacınız vardır. Hesap vekâletname ile bir temsilci aracılığıyla açılabilir; bankaya ve uyum kontrollerine bağlı olarak 3 ila 30 gün sürer.
3. Yeterli geçim kaynağı
Kanun, sosyal yardım sistemine başvurmadan en az Bulgaristan asgari emekli maaşına eşit geçim kaynağı arar (md. 24, f. 2). Konsolosluklar genellikle Bulgar banka hesabında bakiye de ister.
4. Konut ve sağlık sigortası
Temin edilmiş konut, noter tapu senedi veya imzalanmış kira sözleşmesiyle ve mülk sahibinin imzası ve içeriği aynı anda noterce onaylanmış beyanıyla kanıtlanır.
Konutun yanı sıra yabancının Bulgaristan'da geçerli, en az 30.000 Euro teminatlı sağlık sigortası da olmalıdır.
Hangi belgelere ihtiyacım var?
- geçerli pasaport (konsolosluklar genellikle en az 18 ay geçerlilik ve boş sayfa ister);
- D tipi vize başvuru formu ve fotoğraf;
- emekli maaşı hakkını ve tutarını teyit eden resmî belge;
- hesabınızı teyit eden Bulgar bankası belgesi;
- Bulgaristan'da temin edilmiş konut belgesi (noter tapu senedi veya kira sözleşmesi ile mülk sahibinin adresine kaydınıza onay verdiği beyan);
- Bulgaristan'da geçerli sağlık sigortası;
- menşe veya ikamet ülkenizden adli sicil kaydı;
- ilgili konsolosluğun veya Göç Müdürlüğü'nün istediği diğer belgeler.
Gerekli belgeler Yabancılar Kanunu'nda ve Uygulama Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir (resmî metin Bulgarca). Kesin liste başvurduğunuz konsolosluğa ve belgeleri düzenleyen ülkeye bağlıdır; bu nedenle ret riskini önlemek için belgelerinizin önceden incelenmesini öneririz.
Süreç adım adım nasıl işler?
- Belgelerin hazırlanması. Belgelerin toplanması, tasdiki veya apostili ve tercümesi; vekâletnameyle de olmak üzere Bulgar banka hesabının açılması.
- D tipi vize. Bulgar büyükelçiliğine veya konsolosluğuna başvuru ve mülakat.
- Oturma izni. Bulgaristan'a vardıktan sonra İçişleri Bakanlığı Göç Müdürlüğü'ne veya ilgili bölge müdürlüğüne uzun süreli oturma başvurusu.
- Oturma kartı. Onaydan sonra biyometrik verileriniz alınır ve oturma kartı düzenlenir.
Ne kadar sürer ve devlet harçları nelerdir?
| Aşama | Tahmini süre |
|---|---|
| Belgelerin toplanması ve tasdiki | Belgeyi düzenleyen ülkeye bağlı |
| Bulgar banka hesabının açılması | 3 – 30 gün |
| D tipi vizenin verilmesi | başvurudan itibaren yaklaşık 20 – 40 gün |
| Oturma başvurusu hakkında karar | genellikle 14 güne kadar |
| Oturma kartının verilmesi | 3 gün — harç 102 Euro |
| 10 gün — harç 41 Euro | |
| 30 gün — harç 21 Euro |
Süreler tahminidir; konsolosluğa, bankaya ve makamların iş yüküne bağlıdır. Oturma kartı harçları İçişleri Bakanlığı 4 No'lu Tarifesi'nde belirlenmiştir (Bulgarca). Konsolosluk vize ücreti, çeviriler, tasdik ve banka masrafları ayrıca ödenir.
Eşimi ve çocuklarımı getirebilir miyim?
Evet, ancak otomatik olarak değil. Aile üyeleri, emekli kendi uzun süreli oturma iznini aldıktan sonra ayrı bir aile birleşimi süreciyle başvurur. Planlarken emeklinin izninin bir yıllık süreyle verilmesi gerektiğini unutmayın.
- Eşiniz ve 18 yaşından küçük çocuklarınız aile üyesi olarak başvurabilir.
- 18 yaş ve üzeri çocuklar dahil değildir; kendi oturma gerekçelerine ihtiyaç duyarlar.
- Çocuk tek ebeveynle seyahat ediyorsa, o ebeveyn velayet hakkını kullandığını — örneğin mahkeme kararı veya diğer ebeveynin onayıyla — kanıtlamalıdır. Nihai değerlendirmeyi Bulgar makamları yaptığından bu belgelerin önceden incelenmesi akıllıca olur.
Uygulamada hangi riskleri görüyoruz?
Emeklilik yolu, maaşın gerçekten geldiğini varsayar. Davalarımızdan birinde, yıllardır Bulgaristan'da yaşayan emekliler banka kısıtlamaları nedeniyle aniden maaşlarını transfer edemez hâle geldi ve izinlerinin yenilenmesi tehlikeye girdi. 4 gün içinde oturma gerekçelerini gayrimenkul sahibi olarak oturma yoluna çevirdik ve yeni izinler eskileri sona ermeden verildi (davayı görün).
Emekli maaşınız banka transferi kısıtlamaları olan bir ülkeden geliyorsa baştan bir yedek seçenek düşünün. Diğer yollar Yabancıların Bulgaristan'da oturma gerekçeleri makalesinde anlatılmaktadır.
Yenileme ve daimi oturma
İzin, koşullar — emekli maaşı, geçim kaynağı, konut ve sigorta — sağlandığı sürece yenilenir. Beş yıllık kesintisiz yasal ikametten sonra, şartları karşılamak kaydıyla uzun dönem veya daimi oturma için başvurabilirsiniz.
Nasıl yardımcı olabiliriz
Belgelerinizi önceden inceliyor, vekâletnameyle Bulgar banka hesabının açılmasını ayarlıyor, sizi D vizesi mülakatına hazırlıyor ve oturma başvurunuzu Göç Müdürlüğü'ne sunuyoruz. Aile birleşimi sürecini de üstlenebiliriz. Ücretler durumunuza göre değişir — teklif için bizimle iletişime geçin.
İlgili makaleler
Uygulamadan davalar
Sıkça sorulan sorular
- Yabancı bir emekli Bulgaristan'da yaşayabilir mi?
- Evet. Bulgaristan'ın, menşe ülkesinin veya başka bir ülkenin hukukuna göre emekli maaşı hakkı kazanmış ve yeterli geçim kaynağı olan AB dışı vatandaş, Yabancılar Kanunu md. 24, f. 1, b. 10 uyarınca uzun süreli oturma izni alabilir.
- Bulgaristan'da emekli olmak için ne kadar emekli maaşı gerekir?
- Kanun ayrı bir asgari emekli maaşı tutarı belirlemez. Başvuru sahibinin sosyal yardıma başvurmadan, en az Bulgaristan asgari emekli maaşına eşit yeterli geçim kaynağı olmalıdır (md. 24, f. 2). Emekli maaşı, emeklilik kurumunun resmî belgesi ve maaşın yatırılabileceği bir Bulgar banka hesabıyla kanıtlanır.
- Emekli olarak başvurmak için D vizesi gerekir mi?
- Evet. md. 24 kapsamındaki uzun süreli oturma izinleri, md. 15, f. 1 uyarınca uzun süreli (D tipi) vizesi olan yabancılara verilir. Vize yurt dışındaki bir Bulgar konsolosluğundan alınır; ardından oturma başvurusu Bulgaristan'da Göç Müdürlüğü'ne veya ilgili bölge emniyet müdürlüğüne yapılır.
- Süreç ne kadar sürer?
- Tahmini olarak: Bulgar banka hesabı açmak 3 ila 30 gün; D vizesi başvurudan itibaren yaklaşık 20–40 gün; oturma başvurusu hakkında karar, tüm şartlar karşılanmışsa genellikle 14 güne kadar sürer. Oturma kartı harcı: 3 günde 102 Euro; 10 günde 41 Euro; 30 günde 21 Euro.
- Ailemi getirebilir miyim?
- Eşiniz ve 18 yaşından küçük çocuklarınız, siz kendi izninizi aldıktan sonra ayrı bir aile birleşimi süreciyle başvurabilir. 18 yaş ve üzeri çocukların kendi oturma gerekçesine ihtiyacı vardır.
- Emekli maaşım Bulgaristan'a gelmez olursa ne olur?
- Bu gerekçe, emekli maaşının gerçekten alındığını ve yeterli geçim kaynağı olduğunu varsayar. Transferler — örneğin yaptırımlar veya banka kısıtlamaları nedeniyle — kesilirse izin yenilenmeyebilir. Bu durumda zamanında başka bir gerekçeye, örneğin gayrimenkul sahibi olarak oturmaya geçmek akıllıca olur.
- Bu, AB'li emekliler için de geçerli mi?
- Hayır. AB, AEA ve İsviçre vatandaşlarının D vizesine veya Yabancılar Kanunu kapsamında izne ihtiyacı yoktur; AB Vatandaşlarının Girişi, İkameti ve Çıkışı Hakkında Kanun'un basitleştirilmiş rejimine göre kayıt olurlar (resmî metin Bulgarca).
Not
Bu makale yalnızca genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat zamanla değişir; durumunuza ilişkin güncel ve bağlayıcı değerlendirme için bizimle iletişime geçin.
Emekliliğinizi Bulgaristan’da mı geçirmeyi planlıyorsunuz?
Vatandaşlığınızı ve emekli maaşınızı hangi ülkenin ödediğini bize bildirin. Koşulları karşılayıp karşılamadığınızı ve hangi belgeleri hazırlamanız gerektiğini kontrol edelim.